Alfabet Grzechnika

Nie ma. W niedzielę się nie robi zakupów. Da się? Da się. Wszyscy, którzy płaczą nad ograniczeniem podstawowych wolności przez to że nie można sobie w niedzielę spędzić czasu spacerach po centrum handlowym, w krajach niemieckojęzycznych rwaliby sobie włosy z głowy.

Zamknięcie sklepów w niedziele ma długą tradycję, sięgającą końca XIX wieku, a ostatecznie uregulowaną w konstytucji z 1919 roku i zachowaną w dzisiejszym prawie. Niedziela ma służyć „podniesieniu duchowemu” (seelische Erhebung), a nie zakupom.

Są od tego nieliczne wyjątki – można w niedzielę na 3 godziny otworzyć piekarnię (świeży chleb musi być), niektóre landy ustanawiały też czasem niedzielę handlową przed Świętami, ale po wybuchu epidemi się to skończyło. Przeciwko zakazowi handlu protestowali też po zjednoczeniu mieszkańcy NRD, ale szybko ich spacyfikowano.

Myli się ten, kto myśli o Republice Federalnej jako o państwie laickim. Religią państwową Niemiec jest Nachhaltigkeit.

Słowo to nie ma dobrego polskiego tłumaczenia. Niby przekłada się jako „zrównoważony rozwój”, ale jego znaczenie lepiej oddaje angielskie „sustainability”, bo nie chodzi tylko o zrównoważenie, ale o to, że ma starczyć dla przyszłych pokoleń. W każdym razie o Nachhaltigkeit słychać wszędzie, w reklamach, strategiach firm, podręcznikach szkolnych i poradnikach „10 najlepszych prezentów dla”. Wszystko ma być nachhaltig, przy czym jak to często bywa z pojęciami nadużywanymi przez działy marketingu, mało kto się zastanawia dokładnie nad tym co to znaczy. Wiadomo, że podróż pociągiem, samochód tesla albo papierowa słomka jest nachhaltig, a lot samolotem, auto z dieslem czy stek wołowy nie. W szczegóły mało kto wnika.